Büyük Ayı Takımyıldızı Saati

Gökyüzünde yönümümüz bulmak için öncelikle Kutup Yıldızı'nı bulmamız gerekir. Fakat Kutup yıldızının çok parlak olmaması ve etrafında benzer parlaklıkta birçok yıldız olması nedeniyle Büyük Ayı takımyıldızındaki hedefleyici yıldızlardan yardım alırız. Kutup Yıldızını bulmak için, gece gökyüzünde her mevsim kolaylıkla fark edilebilen, büyük bir cezve şeklindeki Büyük Ayı takımyıldızını bularak, ucundaki iki yıldız doğrultusunda yaklaşık dört adım atmanız yeterli. Bu doğrultuda karşılaştığınız ilk parlak yıldız Kutup Yıldızı, yani Polaris olacaktır.

Büyük Kepçe Görüntü Katkısı ve Telif Hakkı : Jerry Lodriguss (Işığı Yakalamak)

Büyük Ayı(tıpkı diğer takımyıldızlar gibi) gece boyunca Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönüşü etkisiyle Kutup Yıldızı'nın etrafında döner. Takımyıldızın bu hareketi sayesinde gece boyunca yönelimine bakarak saati tespit etmemiz mümkündür. Bunun için de aşağıdaki "Büyük Ayı Takımyıldız Saati"ni kullanabilirsiniz.

Üst üste yerleştirilmiş iki daireden oluşan saatin öncelikle gözlem yapılan ay'a göre ayarlanması gerekiyor. Örneğin Ocak ayında gözlem yapıyorsanız, alttaki daireyi çevirerek "January" kısmını en üste getiriyorsunuz. Ardından üstteki dairede Büyük Ayı takım yıldının gökyüzündeki duruşunu(yönelimini) oluşturana kadar döndürüyorsunuz. Gökyüzündeki görüntü ile önünüzdeki görüntü eşleştiğinde üstteki bölümden saati okuyorsunuz. Kış saati uygulamasında 1 saat eklemeyi de unutmuyorsunuz!

Büyük Ayı Takımyıldızı saati, gece gözlem etkinliklerinde, gökyüzünün dönüşünü anlatmak ve uygulamalı olarak göstermek için etkili bir materyal... Saati yapmak için, aşağıda bağlantıları verilen dosyaları indirip kartona basarak, uygun bir şekilde kesip üst üste monte etmeniz yeterli.

Büyük Ayı Takımyıldızı Saati Modeli: http://www-tc.pbs.org/seeinginthedark/pdfs/big_dipper_star_clock.pdf

Modelin birleştirme ve kullanımı için detaylı klavuz: http://www-tc.pbs.org/seeinginthedark/pdfs/big_dipper_star_clock_instructions.pdf

Bu materyal PBS kanalının amatör astronomi belgeseli "Seeing in the Dark" programın öğretmenler için materyaller kısmında paylaşılmıştır. Belgeselin ön-izlemesi için tıklayınız.